"Алдагдалгүй төсөв" гээч нэг сохор зорилго байх. Эдийн засгийн А үсэггүй эгэл иргэдээс өгсүүлээд их сургуулийн профессорууд хүртэл үүнийг эндүүрээстэй. Юуг эндүүрдэг вэ гэхээр ихэнх хүмүүс төрийн төсвийг жирийн айл өрхийн төсөвтэй адилтгаж хардагт байгаа юм.
"Төр баялаг бүтээдэггүй" гэдэг засрахаасаа өнгөрсөн супер тархи угаалт байх. Өнгөц сонссон масс үүнийг дараах байдлаар төсөөлөнгүүтээ тангад ном шиг цээжилчихнэ.
Нээрэн, төр чинь төмс тарьдаггүй, мал малладаггүй, хийдэг нь ердөө л баялаг бүтээгчдээс татвар хурааж аваад, буцааж тараах ажил л хийдэг (Монголд бол бүр долоон дор, дээгүүрээ хуваагаад идчихдэг). Тэгэхээр төр чинь ямар ч баялаг бүтээдэггүй, нийгмийн паразит юм байна.
Гэхдээ энэ удаад ахиад жаахаан толгойгоо ажиллуулах гээд үзэцгээе.
Өмнөх хэсгийг ЭНДЭЭС унших
Аж үйлдвэрийн хувьсгалаар хүмүүс амьдралын утга учраа алдсан
ー Тэгвэл одоо өнөөгийн бага хүүний бодлого, зогсонги эдийн засгийн асуудлаас бага зэрэг холдож, түүхийг сөхөж харцгаая. Аж үйлдвэрийн хувьсгал бол өнөө цагтай шууд холбогдох орчин үеийн капиталист нийгэм бүрэлдэн гарч ирэх хүчин зүйл болсон эдийн засгийн түүхэн дэх эргэлтийн үе байсан. Аж үйлдвэрийн хувьсгал хүмүүсийн хүсэл мөрөөдөл, бодол сэтгэлгээ, капитализмын хэлбэр төрхийг хэрхэн өөрчилсөн гэж боддог вэ?
Өмнөх хэсгийг ЭНДЭЭС унших
Хүү архитай төстэй
ー Дэлхийд өрнөж буй бага хүүний талаар, мөн эдийн засгийн өсөлтийн талаар ярилцлаа. Одоо тэгвэл хүүний мөн чанарын талаар асууя гэж бодож байна. Хүүний сайн тал, муу талын тухай бодлоо хуваалцахгүй юу. Таны бүтээлд хүүний үүслийн талаар бичсэн байсан шүү дээ?
Седлачек ー Хүү гэдэг үнэхээр гайхширмаар зүйл. Дэлхийн иргэншлийн аль ч хуучны бичээсүүдийг тайлж уншихад хүүний талаар хаа сайгүй гарч ирнэ. Библи, Веда (бярман шашны ариун судар), Коран (ислам шашны ариун судар), Аристотель… Яагаад ч юм хүү дандаа л сөргөөр бичигдсэн байдаг. Ихэнх шашин хүүг хориглодог. Философич Аристотель хүртэл хүү авах ёсгүй гэж бичсэн бий.
Өмнөх хэсгийг ЭНДЭЭС унших
Өсөлтийн капитализм бол эндүүрэл
ー Одоо ярилцлагынхаа үндсэн сэдэв болох эдийн засгийн өсөлт ба хүүний талаар асууя. Өнөө үед Япон болон EU тэргүүтэй олон оронд хасах хүүний бодлого хэрэгжиж байна. Энэ талаар Колумбын Их Сургуулийн профессор Жосеф Стиглицтэй ярилцахад сонирхолтой зүйл өгүүлсэн (ярилцлагыг ЭНДЭЭС унших). Өнөөгийн бага хүү бол төв банкууд, сангийн яамдын буруу бодлогын үр дүн бөгөөд эдийн засгийн зөв бодлого хэрэгжүүлбэл мөнгөний хүү 5% гэх мэт хэвийн түвшиндээ буцаж очих боломжтой.
Стиглиц профессорын энэ байр суурийг та юу гэж бодож байна вэ?
Чехийн эдийн засагч Томаш Седлачекийн NHK телевизэд өгсөн ярилцлагаас.
2001 оны Нобелийн шагналт эдийн засагч Жосеф Стиглицийн NHK телевизэд өгсөн ярилцлагаас.
“Эрх чөлөө” ажилчдыг буланд шахна
Амиа тавих шахан байж урт цагаар хүнд хүчир ажил хийхийг яагаад ажилчид зөвшөөрөн тэвчинэ вэ? Амармаар байвал амраад, эсвэл шуудхан хаяад явахад юу нь болдоггүй юм бол? Магадгүй зарим хүнд тэгж санагддаг ч байх. Орхиод хаяж чаддагүй шалтгааны нэг нь ажилчид “чөлөөтэй” болохоор гэж Маркс хэлнэ. “Чөлөөтэй болохоороо хаяад явчихаж чаддаггүй” гэж юу гэсэн үг юм бол?
II бүлэг: Яагаад ажлын стресс багасахгүй байна вэ?
Капитал гэдэг бол “хөдөлгөөн” юм
Өмнөх бүлэгт капитализм ба түүнээс бусад нийгмийн ялгааг “товар” гэдэг тэнхлэгийн дагуу эргэцүүлэн харцгаасан. Капитализмаас бусад нийгэмд зарим нэгхээн зүйлсийг “товар” хэлбэрээр солилцох явдал байсан ч голчлон аж амьдрал дахь хэрэгцээ буюу “хэрэглээний үнэ цэн”-д тулгуурлан аливааг бүтээдэг байсан.
Ойрыг харсан ашиг хонжоог зогсоох боломжгүй
Капиталист нийгэм ба бусад нийгмүүдийн хоорондох ялгаа юу вэ? Энэ хүртэл өгүүлж ирсэн 1 ялгаа нь капитализмд бүхий л зүйл товарчлагдаж, нийгмийн баялаг “товар” болон төрхөө хувиргах явдал байсан.
Үүн дээр нэмээд Маркс “товар үйлдвэрлэл бүх талаар нэвчсэн нийгэм” буюу бүхий л зүйл товарчлагдан хувирдаг капиталист нийгэмд юм хийхийн зорилго, өөрөөр хэлбэл хөдөлмөрийн зорилго нь бусад нийгмээс эрс ялгаатай тухай тайлбарлажээ.
Антропоцены аюулаар буцаж сэргэсэн Маркс
Германы эдийн засгийн сэтгэн бодогч, философич Карл Маркс (1818 - 1883)-ын алдарт бүтээл “Капитал”. Түүний тэргүүн боть анх 1867 онд хэвлэлтээс гарч, тухайн үеийн хүмүүсийн амьдралыг орвонгоор нь эргүүлж байсан “капитализм” гээчийн цаад механизмыг ул суурьтайгаар задлан шинжилж, түүний зөрчил хийгээд хязгаарыг дэлгэн үзүүлсэн агуу бүтээл гэдгээрээ түүхэнд үлджээ.
