2016/02/25

9. Леви-Стросс. Үнэн заавал ганц замаар урагшлах албагүй

Өмнөх - 8. Сартр. Өөрсдийн гараар хүн төрөлхитөнийг үнэнд хүргэцгээе



Гэвч Сартрын халуун уриалга дээр хүйтэн ус асгаж орхисон нь, Структурализмын (Бүтэцчилэх үзэл) эцэг гэдгээрээ өндөр нэртэй философич Леви-Стросс (1908 - 2009) гэгч байлаа.

2016/02/19

Эрүүл хөгшрөлт


50-иад жилийн өмнө дээжилж авсан хэсэгхэн хөрс хүн төрөлхитөнийг аварч ч мэдэх шимт хөрс болно гэж хэн тааж төсөөлсөн бол? Дээж авсан тэр газар нь хүний толгойн хэлбэртэй аварга чулуун соёлоороо танигдах алдарт Пасха арал байсан нь цаанаа учиртай ч юм шиг. Үгүй дээ л тэрхүү тусгаарлагдмал арал бол хүн төрөлхитөний орчин үежилтийн бараан нөлөөнөөс хэсэгтээ ангид байж ирсэн газар юм. Тиймдээ ч ийм өнчин арлаас “жигтэй бактери” оллоо гээд, тэгтэл гайхах явдал гараагүй биз.

2016/02/15

8. Сартр. Өөрсдийн гараар хүн төрөлхитөнийг үнэнд хүргэцгээе

Өмнөх - 7. Кьергегор. Хувь хүн амиа өгөхөөс ч буцахгүй тэр зүйлийг л "Үнэн" гэнэ



Тэр бол Францийн философич Сартр (1905 – 1980) байлаа. Тэрээр тав тухтай амьдралд биеийн амрыг харалгүй, Парисын Saint-Germain гэж нэрлэгдэх залуусын дэгжин хотын кафегаар өдөр бүр хэсүүчилж, тэр хавийн гаж сонин рок панк залуучуудыг тойруулан мэтгэлцээн өрнүүлж философийн ном бичсэн шигээ явдаг, нэгэн төрлийн этгээд философич байжээ. Түүнийг залуучууд хүндэтгэн өргөмжилж ийн авгайлдаг байсан гэдэг.
-       Сен-Жермений загалмайлсан эцэг!!

2016/02/12

7. Кьергегор. Хувь хүн амиа өргөхөөс ч буцахгүй тэр зүйлийг л "Үнэн" гэнэ

Өмнөх - 6. Гегель. Үнэнд хүрэх цорын ганц арга бол тэмцэл



“Хүн төрөлхитөний түүх диалектикийн хуулиар шинэ шинэ бэрхшээлүүдийг давсаар, эцэстээ туйлын үнэнд хүрэх болно” хэмээх, хүсэл тэмүүллээр жигүүрлэсэн Гегелийн философи олон хүний сэтгэлийг булаан дэмжигдэв.

2016/02/04

6. Гегель. Үнэнд хүрэх цорын ганц арга бол тэмцэл

Өмнөх - 5. Кант. Ертөнцийн үнэн төрхийг мэдэх боломжгүй


Кантын ачаар хүн төрөлхитөн “хүний хувь дахь үнэн” гэж байдаг болохыг ойлгов. Гэвч, үнэн хэрэгтээ Кант нь тийм үнэн оршин байх боломжтойг баталсан төдийд, хэрхэн яаж тэр үнэнд хүрч болох хүртэл нь хэлж өгсөнгүй. Тэр нь ёстой л “гарц байна гэдгийг мэдсэн ч, хэрхэн тэр гарцанд хүрэхийг мэдэхгүй”-тэй адил нөхцөл болов. Тэгвэл хэрхэн яаж хүн төрөлхитөн гарцанд (үнэнд) хүрч очих вэ?

2016/02/02

5. Кант. Ертөнцийн үнэн төрхийг мэдэх боломжгүй

Өмнөх - 4. Хьюм. Бурхан ч, шинжлэх ухаан ч хоосон төөрөгдлөөс цаашгүй

Хьюмын эргэлзээ чинхүү тууштай байж чаджээ. Аливаад “тууштай” байна гэдэг юутай гайхалтай. Төдийг хүртэл эргэлзэх ч хориотой байсан бурхныг няцааж, цаашлаад шинжлэх ухаанд (учир шалтгааны холбоо) хүртэл эргэлзэх тэрхүү туйлбартай эргэлзээ бол тэр чигээрээ шижир байлаа.
Гэлээ гээд, зөвхөн эргэлзээд үнэндээ юу ч эхлэхгүй. Харин тэндээс “эргэлзэхийн аргагүй ямар нэгэн зүйлийг” олох нь чухал юм. Яг л Декартийн адилаар тууштайгаар эргэлзэнгээ, тэрхүү эргэлзээгээ даван гарахуйц “хүчирхэг санаа” бодож олох хэрэгтэй.